Nowelizacja została przyjęta przez Sejm 22 stycznia 2010 roku, a 12 lutego podpisał ją prezydent Lech Kaczyński. Obecnie ustawa czeka na opublikowanie w Dzienniku Ustaw.

W odpowiedzi na wątpliwości

Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest pierwszym aktem prawnym, który uregulował współpracę organizacji pozarządowych z samorządem. Została przyjęta w 2003 roku. Kilka lat jej obowiązywania pozwoliło na zebranie wiedzy dotyczącej praktycznego funkcjonowania przepisów odnoszących się do: współpracy organizacji pozarządowych
z administracją publiczną, kwestii związanych z wolontariatem, czy wreszcie do regulacji działalności organizacji pożytku publicznego. Większość zmian została wprowadzona właśnie w odpowiedzi na pojawiające się w praktyce wątpliwości, trudności, czy też z uwagi na konieczność – w niektórych przypadkach – uproszczenia, a w innych z kolei uszczegółowienia pewnych procedur.

Wspólne dzieło

Proces prac nad projektem nowelizacji był bardzo szczególny. W pracach Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Podkomisji stałej do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, rozpatrującej rządowy projekt tej nowelizacji, brała udział grupa robocza łącząca przedstawicieli rządu (w szczególności Departamentu Pożytku Publicznego), samorządu oraz strony społecznej. Pracami grupy roboczej kierował Zespół prawny Rady Działalności Pożytku Publicznego. Propozycje zapisów nowelizacji przygotowane przez grupę roboczą każdorazowo były prezentowane na Sejmowej Podkomisji rozpatrującej projekt ustawy. Wypracowywano je z niemałym trudem od maja 2009 roku, podczas serii ponad 20 seminariów grupy roboczej.

>Najważniejsze zmiany w Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie:
 
1. Rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności pożytku publicznego. Obok organizacji pozarządowych, kościelnych osób prawnych i jednostek organizacyjnych oraz stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, nowelizacja dopuszcza do prowadzenia działalności pożytku publicznego m.in. spółdzielnie socjalne.

2. Rozszerzenie sfery zadań publicznych. Nowe obszary zagadnień, w których można realizować zadania publiczne to m.in. integracja i reintegracja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz działania adresowane do osób w wieku emerytalnym.

3. Więcej możliwości współdziałania. Nowelizacja wprowadza nowe formy współpracy organów administracji z organizacjami pozarządowymi i podmiotami uprawnionymi do prowadzenia działalności pożytku publicznego: konsultowanie, tworzenie i prowadzenie przez samorządy jednostek wspierających działania organizacji pozarządowych, udzielanie przez jednostki samorządu terytorialnego pożyczek, gwarancji, poręczeń organizacjom pozarządowym oraz podmiotom uprawnionym do prowadzenia działalności pożytku publicznego.

4. Programy współpracy. Ze względu na napotykane trudności w realizacji postanowień ustawy dotyczących programów współpracy, ustawodawca doprecyzował zapisy w tym zakresie i wprowadził przepisy szczegółowo regulujące kwestię programów współpracy.

5. Zlecanie realizacji zadań publicznych. Nowelizacja szczegółowo precyzuje zasady zlecania realizacji zadań publicznych, które w poprzedniej wersji ustawy budziły wątpliwości interpretacyjne. Dotyczy to ogłaszania konkursu, zawartości i sposobu oceniania ofert oraz podpisywania umów. Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany w tym zakresie.

6. Definicja organizacji pożytku publicznego. Nowelizacja porządkuje i zmienia definicję organizacji pożytku publicznego. Więcej o nowej definicji na stronach biuletynu.

7. Rady Działalności Pożytku Publicznego. Nowelizacja wprowadza możliwość powołania przez marszałka województwa (na wspólny wniosek co najmniej 50 organizacji pozarządowych lub podmiotów uprawionych do prowadzenia działalności pożytku publicznego) Wojewódzkiej Rady Działalności Pożytku Publicznego – jako organu konsultacyjno-doradczego. W niewielkim stopniu uległ natomiast zmianie zakres zadań Rady Działalności Pożytku Publicznego.

8. Wolontariusze. Nowelizacja wprowadza nową definicję wolontariatu: wolontariuszem jest każ¬da osoba fizyczna, która ochotniczo i  bez wynagrodzenia wykonuje świadczenie na zasadach określonych w ustawie.

9. Nowelizacja a inne ustawy. Opisywana nowelizacja wprowadza szereg zmian w innych przepisach. Prezentujemy zmiany w najważniejszych przepisach.

Autorką Biuletynu jest Anna Sienicka, przewodnicząca Zespołu prawnego Rady Działalności Pożytku Publicznego oraz członek zarządu Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.
Więcej o nowelizacji w Biuletynie FISE 1/2010 pt. „Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”.